Open ohere (OA) bụ usoro nke ụkpụrụ na ọtụtụ omume nke esite na-ekesa nsonaazụ nyocha n'ịntanetị, na-akwụghị ụgwọ ma ọ bụ ihe mgbochi ịnweta ohere ndị ọzọ. AfricanArXiv na African Science Literacy Network (ASLN) na-agbakọ aka ọnụ iji kwalite nnyefe nke isiokwu na AfricanArXiv na ntụgharị nke isiokwu ahụ iji mee ka ha nweta ọhaneze obodo ndị obodo Africa.

Ntọala na June 2018, AfricaArXiv na-eje ozi dị ka ebe nkwakọ ngwaahịa maka nsonaazụ agụmakwụkwọ sitere na ndị ọkà mmụta sayensị Africa yana ndị ọkà mmụta sayensị na-abụghị ndị Africa nke na-arụ ọrụ na isiokwu Africa. AfricArXiv raara onwe ya nye ime ngwangwa na imepe nchọpụta na imekọ ihe n’etiti ndị ọkà mmụta sayensị Africa ma na-enye aka iwulite ọdịnihu nkwukọrịta agụmakwụkwọ.

Foto: Network Science Litewana Network

Netiwọki na Afrika (ASLN) bu mmekorita nke di n’etiti ndi sayensi na ndi nta akuko, nke emere n’October 2019 na Nigeria site na TREND na Africa, ịkwado nkwuputa sayensị kachasị mma na ọha na eze. ASLN na-arụ ọrụ iji bulie ozi banyere mkpa sayensị dị na ndụ anyị, ọha mmadụ na ọdịnihu ya, na-ewepụ echiche na-ezighi ezi nke sayensị ma bulie profaịlụ nke nyocha Africa. Ọrụ a na-enyere aka igbochi ọdịiche dị n'etiti sayensị, ọha na iwu, nke anyị kwenyere na ọ ga-enyere aka mee ka ịrị elu Africa dị ka ikike sayensị. Ebumnuche kachasị nke nyocha sayensị kwesịrị ịbụ ihe metụtara ọha mmadụ. Agbanyeghị, nyocha a na-ebipụtakarị na-akwụ ụgwọ maka ụgwọ ịkwụ ụgwọ, n'ihi nke a, na-egbochi mmetụta nchoputa na ọha mmadụ. Site na mmekorita a, anyi nwere olile anya na ikwalite ohere nchoputa sitere n’Afrika na site n’aka ndi oru nta akuko, bulite omuma banyere nkpa nke nyocha ndi a n’ebe ndi Ohaneze na ndi nwere nsogbu di.

Agụmakwụkwọ sayensị enwere ike ịkọwa ya n'ụzọ dị iche iche. Otu n’ime nkọwa ndị ahụ ga-abụ: oke ụdị amamihe na ikike dị mkpa ka etolite iji chọpụta, ịghọta, inyocha na iji ozi, gụnyere ikike ịghọta echiche sayensị na ọdịnaya (Muir, J, (2016) Gịnị bụ agụmakwụkwọ sayensị?). Ọ dị mkpa ịghọta ọrụ nke ịkekọrịta ihe ọmụma obodo na itinye aka ọha na eze n'ịkwadebe ndị mmadụ n'otu n'otu na obodo dị na mba Africa. Ọtụtụ ihe ndị mba ụwa na-ejikarị Bekee, Arabik ma ọ bụ French. Agbanyeghị, mbọ agụmakwụkwọ agụmakwụkwọ site na iji ọnụ ekwu okwu, ederede dị mfe, ịse asụsụ obodo nwere oke itinye aka na ntinye aka na mmetụta. Ya mere, iji asusu obodo emegodi ihe ekwesighi idobe ya.

Foto: Network Science Litewana Network

Ohere dị iche iche maka mmụta na ndụ niile na ntọala adịghị. N'iburu n'uche etiti sayensị na teknụzụ na-abawanye na ọha mmadụ nke oge a, agụmakwụkwọ kwesịrị ịkwadebe ọtụtụ mmadụ ka ha gụọ akwụkwọ sayensị mana maka ndị na-eritebeghị uru na nke a ruo ugbu a, ajụjụ bụ ka a ga-esi jupụta oghere ihe ọmụma ahụ? O kwere omume iche n’uche inye ndi okenye ezi igbe ‘ihe nnabata’ nke ihe omuma banyere imuta sayensi na teknụzụ? O yikarịrị ka ọ ga-aga nke ọma ma ọ bụrụ na agbalịala metụtara ihe ụfọdụ akọwapụtara dabara na ndụ ndị mmadụ kwa ụbọchị na mpaghara ha. Na Desirably, agụmakwụkwọ sayensị, na nhazi ma na-atọghị ụtọ, nwere ike ịme onyinye dị ukwuu na nghọta nghọta nke sayensị na ịkwalite agụmakwụkwọ sayensị.

AfricanArXiv na-arụ ọrụ n'ịkpalite nyocha dị n'etiti kọntinenti yana ụlọ ọrụ nyocha nọ na mba ofesi site na ime ka ụlọ ọrụ nyocha nke Africa nwee ike ịgụta akwụkwọ. Enwekwu uru nke ihe ndebanye aha maka Africa gụnyere ịhụ ọhụụ maka ihe nyocha Africa, ime ka mmekorita na-agafe na kọntinenti, na ohere ịkekọrịta nsonaazụ nyocha n'asụsụ Africa.

“TREND na Africa nwere obi uto isonye na AfricaArXiv na ASLN iji kwado ma bulie nkwukọrịta sayensị na sayensị mepere emepe. Sayensị ọha na-akwụ ụgwọ na-eme ka mmadụ mara ihe dịịrị mmadụ niile. Gbalịsie ike na ndị na-ahụ maka sayensị na-akpọtụrụ ndị na-eme nchọpụta na-ebipụta akwụkwọ na-emeghe ma na-emeghe ohere iji hụ na ọha mmadụ maara nke ọma banyere ihe ndị sayensị na-eme! Ọ dị ugbu a karịa mgbe ọ bụla anyị kwesịrị ijide n'aka na a na-agbasaara mmadụ niile ozi ohere ịmara ma chebe onwe ha. ” Samyra, Onye Isi Nchịkọba General TReND

Ihe ị ga - eme

Dị ka ọkà mmụta sayensị, nyefee akwụkwọ ndebanye ihe gị na usoro atọ ndị ọzọ anyị na-arụ ọrụ na https://info.africarxiv.org/submit/

Biko gụakwa akwụkwọ ntuziaka na-edo onwe anyị n'okpuru: https://info.africarxiv.org/before-you-submit/

O buru na i nwere mmasi banyere iji asusu asusu ndi Africa n’ime Sayensi, I gha ewepu onwe gi ka itughari bekee na nzukota nke ihe odide ndi anakpo ndi AfricaArXiv.

Kpọtụrụ: onyinye@AfricArXiv.org.

References

Open Access: https://en.wikipedia.org/wiki/Open_access

Mmụta sayensị https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_literacy

Muir J, (2016) Gịnị bụ agụmakwụkwọ sayensị? - https://blogs.glowscotland.org.uk/glowblogs/eportfoliojm/2016/02/22/what-is-science-literacy/

(onye edemede / 2017) Ngụgụ Sayensị na Mba Ndị Na-emepe emepe: Nyocha Ala Mgbapụta: - Nchịkọta Nchịkọta, http://www.nida-net.org/documents/8/SL_Researcht_Report_Final.pdf


0 Comments

Nkume a-aza

Na adreesị email gị agaghị bipụtara. Chọrọ ubi na- *

Nullam accumsan sed dapibus suscipit libero tristique efficitur. amet, tempus