Tlhahlobo ea lithaka ke tlhahlobo ea mosebetsi o etsoang ke motho a le mong kapa ba bangata ba nang le boiphihlelo bo tšoanang le baetsi ba mosebetsi (lithaka). E sebetsa e le mofuta oa boitlhopho ke litho tse tšoanelehang tsa bosebeletsi kahare ho tse amehang Tšimo. Mekhoa ea tlhahlobo ea lithaka e sebelisoa ho boloka maemo a boleng, ho ntlafatsa ts'ebetso le ho fana ka ts'epo. Ho academiatlhahlobo ea lithaka hangata e sebelisoa ho khetholla pampiri ea thuto's tšoaneleha bakeng sa phatlalatso.

Ho tsoa ho Wikipedia, en.wikipedia.org/wiki/Peer_review

Litlhahlobo le tlhahlobo ea lithaka

Sengoloa se ngotsoeng pele ho nako ke sengoloa sa sengoli 'me hangata se romelloa koranteng bakeng sa tlhahlobo ea lithaka. Ka tloaelo, boto ea baphatlalatsi ea koranta e ikarabella bakeng sa khokahano ea ts'ebetso ea tlhahlobo.

Lits'ebetso tsa tlhahlobo ea lithaka li fapana lipakeng tsa batho ba sa tsejoeng kapa ba 'foufetseng', ba foufetseng habeli le tlhahlobo e bulehileng ea lithaka 'me ho latela hore na sengoli le mohlahlobi ba tseba ka boitsebahatso ba e mong kapa che le hore na tlaleho ea tlhahlobo e fumaneha phatlalatsa kapa ke boto ea bongoli ea koranta le mongoli.

Kajeno, mefuta e fapaneng ea tlhahlobo ea lithaka e teng e meng ea eona eo re e hlahisang mona. Tse ling tsa balekane ba rona fana ka lits'ebeletso tse kenyelletsang kapa tse fanang ka litšebeletso tsa digital tsa tlhahiso ea litlhaloso le tlhahlobo ea lithaka ea sengolo sa hau.

Ho amohela kapa ho fana ka karabo ho li-prrints tse tšoaroang sethaleng sa AfricArXiv re fana ka tlhahiso ea likhetho tse latelang:

Lingoloa tsa tlhahlobo ea sechaba ho TLHAKISO

Morero oa Ponelopele ke ho tlisa phapang e ngata tlhahlobisong ea lithaka ea barutehi ka ho ts'ehetsa le ho matlafatsa sechaba sa bafuputsi, haholoholo ba maemong a pele a mosebetsi oa bona (ECRs) ho lekola likhatiso tsa pele.

Ho PREreview re lumela hore bafuputsi bohle ba lokela ho lumelloa ho thusa ba bang ka ho hlahloba mosebetsi oa lithaka tsa bona, ha feela ho etsoa. ka mokhoa o hahang.

Ho koetlisa bafuputsi ho fana ka maikutlo a hahang
Ho makatsang ke hore, ha tlhahlobo ea lithaka e le karolo ea bohlokoa ea ho hasanya saense, ke bo-rasaense ba fokolang ba fokolang ba fumanang thupelo e hlophisitsoeng ho eona.

Bala ho eketsehileng ka dikahare.prereview.org/about/

Kenya sengoloa sa hau sa pele PeerCommunity

Sechaba sa Lithaka ho… (PCI) ke mokhatlo o sa sebetseng phaello oa saense o thehiloeng Fora o ikemiselitseng ho theha sechaba se ikhethang sa bafuputsi ba lekolang le ho khothaletsa, litokelo tsa mahala tse sa phatlalatsoang lefapheng la bona.
PCI e fana ka tlhahiso ea mahala ea litlhahiso tsa maiketsetso a mahlale (le lingoliloeng tse phatlalalitsoeng) tse ipapisitseng le litlhahlobo tsa lithaka.

  • ikokobelletsa selelekela sa PCI bakeng sa tlhahlobo (howto).
  • Baeletsi ba PCI ba Matsatsi a 20 ho nka qeto kopanong ea hau.
  • Hang ha moikarabelli a se a laoloa ke mofani oa thepa, o tla hlahlojoa ke lithaka ke bonyane bahlahlobi ba babeli.
  • Ua e amohela mohlahlobi le litlhaloso tsa babuelli molemong oa ho lokisa Phetolelo e ntlafalitsoeng ea sehloa sa hau.
  • PCI e fana ka template ho mongoli ho lokisa sengoloa sa ho qetela sa sengoloa ka li-logo tsa PCI le moo ho buuoang ka litlhahiso.
  • Litlhahiso le litlaleho tsa tlhahlobo li phatlalalitsoe webosaeteng ea PCI. Mofuta oa pdf oa likhothaletso tsa PCI le litlaleho tsa tlhahlobo-leseling li ka bolokoa ke mongoli joalo ka lisebelisoa tse tlatsetsang.
  • Litlhahiso tsa PCI tsa semolao li fumana a Crossref DOI e hokahantsoeng le rekoto ea pele ea marang-rang.
  • Ntlafatsa rekota ea hao ea pele ho sethaleng sa AfricArXiv ho kenyelletsa tlhahiso ea tlhahiso ea PCI.
  • Selelekela se khothalletsoang se ntse se ka romelloa ho koranta. Bala ho eketsehileng ka peercommunityin.org/pci-friendly-journals.

Lingoloa tse ngotsoeng ka letsoho tsa pele Khothatso.is

Sesebelisoa sa sebatli le bukana ea libuka Khothatso.is e thusa ho nka lintlha-polelo kapa ho nyatsuoa ka holimo ho litaba, li-blogs, lingoliloeng tsa mahlale, libuka, lipehelo tsa ts'ebeletso, matsapa a ho khetha, melao le tse ling.
Ka linako tse ling ho thoe ke 'tlhahlobo ea lithaka tsa sechaba' u ka bala le ho manolla libuka tse ngotsoeng ka letsoho tse amohetsoeng ho li-preprint ho efe kapa efe ea li-platform tsa rona tsa balekane u sebelisa Hypothes.is - ebang ke ea hau kapa u etse hore litlhaloso tsa hau li tsejoe ke basebelisi ba bang ba Hypothes.is.
Litekanyetso tsa OSF Ho akarelletsa AfricArXiv / OSF le lits'ebeletso tse ling tsa boiketlo ba sechaba li hokahana le Khothatso.is ho etsa lintlha tse hlakileng tsa sechaba le litlatsetso tse balang ho PDF ho mang kapa mang.

Bala ho eketsehileng ka thuso.osf.io/…Annotate-a-Preprint 'me web.hypothes.is/research/.

Lekola sengoloa sefe kapa sefe ho ScienceOpen

ScienceOpen ke sethala sa ho sibolla se nang le likarolo tse sebelisanang bakeng sa litsebi ho ntlafatsa patlisiso ea bona pepeneneng, ho ba le tšusumetso le ho fumana tlotla ka eona. 

Fana kapa amohela tlhahlobo e hlophisitsoeng ea lithaka ho eng kapa eng ea lingoloa tsa lipatlisiso tsa limilione tse fetang 60 le litlaleho tsa inthanete sethaleng sa ScienceOpen. Bala haholoanyane ho ka.scienceopen.com/peer-review-guidlines/.

Ho ea ka Litlhahlobo tsa AfricaArXiv bokella ka ScienceOpen hoa khoneha hore bangoli ba botse bafuputsi ba bang ho fana ka tlhahlobo e lekantsoeng ea lithaka ka har'a mongolo o ngotsoeng ka kotloloho sethaleng sa ScienceOpen. Bala haholoanyane ho scienceopen.com/collection/SOPreprints

Tataiso ea Boitšoaro ea Tlhahlobo ea Lithaka

Ho netefatsa botšepehi ba litlaleho tsa borutehi le ho tsamaisa litlhahlobo tse sa fetoheng, tse hlokang leeme le ka nako, re khothaletsa ho latela tataiso ea Lekhotla la COPE bakeng sa bafuputsi ba lithaka, tse ka fihlelwang ho  pubitics.org/files/Ethical_Guidlines_For_Peer_Reviewers.pdf

Ho fumana tumello ea phatlalatsa bakeng sa likabelo tsa tlhahlobo u ka khonang

  1. kenya tlaleho ea boithuto ho AfricArXiv kamora phatlalatso ea mosebetsi o lekiloeng ke bangoli.
    • eketsa DOI ea sengoloa se phatlalalitsoeng e le phetisetso
    • etsa bonnete ba hore bahlophisi ba koranta le bangoli baa lumellana
  2. ngodisa tlhahlobo ho Publons.com.

Haeba ho na le lipotso mabapi le likhetho tsa tlhahlobo ea lithaka tse tsamaisoang ke sechaba bakeng sa mangolo a ngotsoeng a pele, ikopanye le rona info@africarxiv.org.

References

COPE Council. Litataiso tsa boitšoaro bakeng sa tlhahlobo ea lithaka. Lwetse 2017. | phatlalatso-products.org

Tennant, JP, Ross-Hellauer, T. Meeli ea kutloisiso ea rona ea tlhahlobo ea lithaka. Res integrated Peer Rev5, 6 (2020). doi.org/10.1186/s41073-020-00092

elit. quis, sem, velit, mattis diam